Bladcompost maken van herfstbladeren: gratis bodemverbeteraar uit je eigen tuin
In november liggen de gazons, paden en moestuinbedden vol blad. Wie dat blad in de groencontainer gooit, geeft eigenlijk een waardevolle grondstof weg. Met een simpele gaaskorf of een paar vuilniszakken maak je er bladcompost van: een donkere, kruimelige bodemverbeteraar die je bodemleven voedt en de structuur van je grond verbetert. Het kost weinig werk, alleen wat geduld.
Waarom blad apart composteren?
Herfstblad bestaat vooral uit koolstofrijk, taai materiaal. In een gewone composthoop vertraagt een grote hoeveelheid blad het hele proces. Daarom kun je blad het best apart laten verteren. Dat gebeurt niet zozeer door bacteriën die de hoop opwarmen, maar vooral door schimmels, en dat gaat langzaam. Reken op ongeveer een jaar voor grove, half verteerde bladcompost en op twee jaar voor fijne, donkere bladaarde.
Bladcompost bevat minder voedingsstoffen dan gewone compost. De kracht zit in iets anders: het verbetert de bodemstructuur, houdt vocht vast en geeft het bodemleven voedsel. Daarmee is het vooral een bodemverbeteraar en minder een meststof.
Welk blad is geschikt?
Bijna al het blad van loofbomen kun je gebruiken. Er is wel verschil in snelheid:
- Snel: blad van fruitbomen, wilg, linde, berk, hazelaar en populier verteert vlot.
- Langzamer: eik, beuk en plataan bevatten meer looizuren en hebben meer tijd nodig.
- Taai en dik: esdoorn, walnoot, tamme kastanje en paardenkastanje verteren traag. Versnipper dit blad eerst.
- Naalden: coniferennaalden doen er twee tot drie jaar over en geven een zure compost. Die kun je goed gebruiken als mulch rond blauwe bessen.
- Liever niet: blad van groenblijvers zoals hulst en laurierkers hoort niet op de bladhoop. Blad van zieke bomen (bijvoorbeeld fruitbomen met schurft) en blad langs drukke wegen laat je ook liever liggen of voer je af via de gft-bak.
Over walnotenblad bestaan verschillende meningen, omdat het een groeiremmende stof bevat. Het veiligst is om walnotenblad niet in grote hoeveelheden te gebruiken voor compost die op de moestuin komt.
Stap voor stap
1. Verzamelen
Hark het blad bij elkaar, liefst op een vochtige dag. Vochtig blad hoef je achteraf niet nat te maken. Haal blad ook van het gazon: een dikke laag blad op gras geeft al snel gele plekken.
2. Kleiner maken
Rij een paar keer met de grasmaaier over een laag blad. Het verkleinde blad verteert duidelijk sneller, en het beetje gras dat meekomt helpt het proces op gang. Een hakselaar of een bladzuiger met versnipperfunctie werkt ook.
3. Kies een opslagplek
- Gaaskorf: maak een ring van kippengaas rond vier palen. Een korf van ongeveer een kubieke meter is ideaal, maar groter mag ook. Hoe groter de hoop, hoe sneller het gaat.
- Zakken: geen ruimte? Doe het vochtige blad in stevige vuilniszakken, prik er met een vork gaten in en zet ze achter de schuur, uit de volle zon.
- Compostbak: een losse compostbak voor alleen blad werkt ook.
Druk het blad niet hard aan. Er moet lucht bij kunnen.
4. Vochtig houden
Een droge bladhoop staat stil. Het blad moet aanvoelen als een uitgeknepen spons: vochtig, zonder dat er water uitloopt. Controleer in droge periodes de binnenkant en geef zo nodig een gieter water. Wordt de hoop juist slijmerig en ruikt hij zuur, dan zit er te weinig lucht in. Maak hem dan los en meng er wat droog, versnipperd blad door.
5. Label en wacht
Zet de startdatum op de korf of zak. Zo weet je later of je jonge of rijpe bladcompost hebt.
Zo gebruik je bladcompost
- Na ongeveer een jaar: het blad is grof en half verteerd. Dat is prima mulch voor lege moestuinbedden, rond fruitstruiken en onder bessen.
- Na twee jaar: de compost is donker en kruimelig. Werk hem door de bovenste laag van je grond of strooi hem uit als toplaag.
- Na twee tot drie jaar: fijne, gezeefde bladaarde is een goede basis voor eigen zaai- en stekgrond, bijvoorbeeld gemengd met scherp zand.
Snelle optie: direct mulchen
Heb je geen tijd of ruimte voor een bladhoop? Leg dan een laag van 5 tot 10 centimeter blad over lege bedden. Wormen en bodemschimmels werken het in de loop van de winter grotendeels weg. Versnipper vooral dik en plakkerig blad eerst, anders vormt het een natte, dichte mat.
Veelgemaakte fouten
- Te droog: de meest gemaakte fout. Zonder vocht gebeurt er vrijwel niets.
- Alles in één keer in de gewone composthoop: dat vertraagt de hele hoop.
- Te snel willen oogsten: geef het blad de tijd. Jonge bladcompost gebruik je als mulch, niet als potgrond.
Veelgestelde vragen
| Vraag | Antwoord |
|---|---|
| Hoe lang duurt het voordat bladcompost klaar is? | Reken op ongeveer een jaar voor grove, half verteerde bladcompost en op twee jaar voor fijne, donkere bladaarde. Na twee tot drie jaar is fijne, gezeefde bladaarde een goede basis voor eigen zaai- en stekgrond. |
| Welk blad kun je gebruiken voor bladcompost? | Bijna al het blad van loofbomen is geschikt. Blad van fruitbomen, wilg, linde, berk, hazelaar en populier verteert vlot; eik, beuk en plataan hebben meer tijd nodig. Blad van groenblijvers zoals hulst en laurierkers, en blad van zieke bomen, laat je liever liggen of voer je af. |
| Waarom blad apart composteren en niet op de gewone composthoop? | Herfstblad bestaat vooral uit koolstofrijk, taai materiaal. In een gewone composthoop vertraagt een grote hoeveelheid blad het hele proces. Daarom laat je blad het best apart verteren, vooral door schimmels. |
| Kun je bladcompost ook in vuilniszakken maken? | Ja. Doe vochtig blad in stevige vuilniszakken, prik er met een vork gaten in en zet ze achter de schuur, uit de volle zon. Een gaaskorf van ongeveer een kubieke meter is ideaal als je meer ruimte hebt. |
| Mag je herfstblad direct als mulch op de moestuin leggen? | Ja. Leg een laag van 5 tot 10 centimeter blad over lege bedden; wormen en bodemschimmels werken het in de loop van de winter grotendeels weg. Versnipper vooral dik en plakkerig blad eerst, anders vormt het een natte, dichte mat. |
Bronnen
- https://morz.nl/bladcompost-maken/
- https://www.kleinevoetprint.nl/bladcompost-maken/
- https://samentuinieren.be/moestuin/bladeren-composteren-mulchen/
- https://www.tuinadvies.nl/tuininfo/tuinonderhoud-kalender/gazonverzorging/zelf-bladcompost-maken/
- https://ecobioliving.eu/natuurlijke-moestuin/bladcompost-maken/