Bokashi maken van keukenafval: ook in de winter voeding voor je moestuin

Als het buiten koud wordt, komt de composthoop bijna tot stilstand. Bokashi is dan een handig alternatief: je laat keukenresten binnenshuis fermenteren in een afgesloten emmer. Het resultaat graaf je in de moestuin in, waar het bodemleven het snel verder afbreekt. Ideaal voor een kleine tuin of als je je keukenafval het hele jaar wilt benutten.

Wat is bokashi?

Bokashi is een Japanse methode waarbij organisch afval niet rot of composteert, maar fermenteert, zonder zuurstof. Dat gebeurt met behulp van een bokashi-starter: meestal tarwezemelen of een graanmengsel met effectieve micro-organismen (EM). Het proces lijkt op het maken van zuurkool. Omdat het afgesloten gebeurt, stinkt het niet als je het goed doet.

Wat heb je nodig?

  • Een luchtdichte bokashi-emmer met rooster en aftapkraantje, of twee in elkaar passende emmers waarvan de bovenste gaatjes in de bodem heeft.
  • Bokashi-starter.
  • Een stamper of een bord om het afval aan te drukken.

Met twee emmers kun je de ene laten fermenteren terwijl je de andere vult.

Zo vul je de emmer

  1. Strooi een dun laagje starter op de bodem of het rooster.
  2. Snijd het afval in stukjes van ongeveer 5 bij 5 cm; kleiner fermenteert sneller.
  3. Leg een laag van een paar centimeter in de emmer en strooi er weer wat starter over.
  4. Druk alles stevig aan om lucht te verdrijven en sluit het deksel goed.
  5. Herhaal dit tot de emmer vol is.

Groente- en fruitresten, brood, rijst, pasta, koffiedik, theebladeren en eierschalen mogen erin, en volgens de meeste bronnen ook kleine hoeveelheden vlees, vis of kaas. Grote botten, plastic en veel vloeistof horen er niet in.

Fermenteren en sap aftappen

Laat de volle emmer minstens twee weken gesloten staan. Op een koelere plek, zoals een schuur in de winter, duurt het langer. Tap ondertussen elke twee à drie dagen het vocht af. Dat bokashi-sap kun je verdund (ongeveer 1 op 100, dus 10 ml per liter water) aan planten geven; gebruik het binnen een dag. De bokashi is klaar als hij zoetzuur ruikt, zoals zuurkool. Het afval ziet er dan nog vrijwel hetzelfde uit; het is voorverteerd, niet vergaan. Ruikt het echt rot, dan is er lucht bij gekomen of was het te nat.

In de moestuin gebruiken

  • Ingraven: maak een geul van minstens 20 cm diep, leg de bokashi erin en dek af met aarde. Na twee tot vier weken is het grotendeels opgenomen en kun je er zaaien of planten. Doe dit niet vlak tegen wortels van jonge planten, want verse bokashi is zuur.
  • Composthoop: meng het door je gewone compost als versneller.
  • Bodemfabriek: meng bokashi met oude potgrond of aarde in een bak en laat het een paar weken rusten.

Als richtlijn wordt ongeveer 1 kg bokashi per m² genoemd. In de winter kun je de bokashi ook in een afgedekte bak met aarde bewaren en in het voorjaar uitrijden.

Veelgestelde vragen

Vraag Antwoord
Wat is bokashi en hoe verschilt het van compost? Bokashi is een Japanse methode waarbij organisch afval fermenteert zonder zuurstof, met behulp van een starter met effectieve micro-organismen. Het afval rot of composteert dus niet; het ziet er na twee weken nog vrijwel hetzelfde uit, maar is voorverteerd. Omdat het afgesloten gebeurt, stinkt het niet als je het goed doet.
Hoe lang moet bokashi fermenteren? Laat de volle emmer minstens twee weken gesloten staan. Op een koelere plek, zoals een schuur in de winter, duurt het langer. De bokashi is klaar als hij zoetzuur ruikt, zoals zuurkool. Ruikt het echt rot, dan is er lucht bij gekomen of was het te nat.
Hoe gebruik je bokashi in de moestuin? Graaf een geul van minstens 20 cm diep, leg de bokashi erin en dek af met aarde. Na twee tot vier weken is het grotendeels opgenomen en kun je er zaaien of planten. Doe dit niet vlak tegen wortels van jonge planten, want verse bokashi is zuur. Als richtlijn wordt ongeveer 1 kg bokashi per m² genoemd.
Wat mag er in een bokashi-emmer? Groente- en fruitresten, brood, rijst, pasta, koffiedik, theebladeren en eierschalen mogen erin, en volgens de meeste bronnen ook kleine hoeveelheden vlees, vis of kaas. Grote botten, plastic en veel vloeistof horen er niet in.
Wat doe je met bokashi-sap? Tap elke twee à drie dagen het vocht af. Dat sap kun je verdund, ongeveer 1 op 100 (10 ml per liter water), aan planten geven; gebruik het binnen een dag.

Bronnen