Kippenmest in de moestuin: eerst composteren, dan pas strooien
Wie kippen houdt, heeft een gratis bron van voeding voor de moestuin. Kippenmest is rijk aan stikstof, fosfaat en kalium. Maar vers is hij te scherp en niet zonder risico. Met een beetje geduld maak je er een waardevolle meststof van. Het najaar, als je het kippenhok uitmest, is een goed moment om ermee te beginnen.
Waarom niet vers?
Verse kippenmest bevat veel ammoniak. Strooi je hem direct op de grond, dan kan hij wortels en kiemende zaden verbranden. Daarnaast kan verse mest ziekteverwekkers bevatten, zoals E. coli en Salmonella. Daarom wordt overal geadviseerd: gebruik verse kippenmest nooit rechtstreeks op eetbare gewassen. Ook is kippenmest relatief rijk aan fosfaat; op veel Nederlandse tuingronden is fosfaat al ruim aanwezig, dus met mate gebruiken is verstandig.
Zo composteer je kippenmest
- Meng met koolstofrijk materiaal. Kippenmest is stikstofrijk; meng hem met stro, droog blad, houtsnippers of karton. Strooisel uit het hok bevat vaak al stro of zaagsel.
- Bouw in lagen. Wissel mest en strooisel af met ander tuinafval. Houd de hoop vochtig als een uitgeknepen spons, niet kletsnat, en dek hem af tegen slagregen.
- Laat hem warm worden. Een goed gevulde hoop kan in het midden 55 tot 65 °C bereiken; dat doodt veel ziektekiemen en onkruidzaden. Een kleine hoop wordt vaak niet zo heet; houd dan een langere rijptijd aan.
- Keer regelmatig. Omzetten brengt zuurstof in de hoop en versnelt het proces.
- Laat rijpen. Reken op minimaal een half jaar tot een jaar. De compost is klaar als hij donker en kruimelig is en naar bosgrond ruikt, zonder scherpe ammoniakgeur.
Mest die je nu in november op de hoop legt, is dus op zijn vroegst in het late voorjaar of de zomer bruikbaar, en beter pas in het najaar van 2027.
Gebruik in de moestuin
- Gecomposteerde kippenmest: werk een dun laagje door de bovenste centimeters van de grond voor zware eters als kolen, pompoenen en prei.
- Kippenmestkorrels: gedroogde, gekorrelde mest uit de winkel is behandeld en kun je volgens de verpakking gebruiken, bijvoorbeeld als basisbemesting in het voorjaar.
- Wees zuinig bij blad- en wortelgroenten die je rauw eet; geef bij voorkeur alleen goed gerijpte compost.
- Niet bij peulvruchten: bonen en erwten maken hun eigen stikstof.
Amerikaanse voedselveiligheidsrichtlijnen raden aan om, als je toch ongecomposteerde mest gebruikt, minstens 120 dagen tussen opbrengen en oogsten te laten bij gewassen die in contact met de grond komen, en de mest in het najaar in te werken. Composteren blijft de veiligere keuze.
Hygiëne
Draag handschoenen bij het uitmesten, was je handen goed en was groenten uit de moestuin altijd voor gebruik.
Veelgestelde vragen
| Vraag | Antwoord |
|---|---|
| Mag je verse kippenmest op de moestuin strooien? | Nee. Verse kippenmest bevat veel ammoniak en kan wortels en kiemende zaden verbranden. Daarnaast kan hij ziekteverwekkers bevatten, zoals E. coli en Salmonella. Gebruik verse kippenmest nooit rechtstreeks op eetbare gewassen; composteer hem eerst. |
| Hoe lang moet kippenmest composteren voordat je hem gebruikt? | Reken op minimaal een half jaar tot een jaar. De compost is klaar als hij donker en kruimelig is en naar bosgrond ruikt, zonder scherpe ammoniakgeur. Mest die je in november op de hoop legt, is op zijn vroegst in het late voorjaar of de zomer bruikbaar, en beter pas in het najaar van het volgende jaar. |
| Hoe composteer je kippenmest? | Meng de stikstofrijke mest met koolstofrijk materiaal zoals stro, droog blad, houtsnippers of karton, bouw in lagen, houd de hoop vochtig als een uitgeknepen spons en keer regelmatig. Een goed gevulde hoop kan in het midden 55 tot 65 °C bereiken, wat veel ziektekiemen doodt. |
| Welke gewassen krijgen gecomposteerde kippenmest? | Werk een dun laagje door de bovenste centimeters van de grond voor zware eters als kolen, pompoenen en prei. Wees zuinig bij blad- en wortelgroenten die je rauw eet, en geef peulvruchten geen extra stikstof: bonen en erwten maken hun eigen stikstof. |
| Zijn kippenmestkorrels uit de winkel veiliger dan verse mest? | Gedroogde, gekorrelde mest uit de winkel is behandeld en kun je volgens de verpakking gebruiken, bijvoorbeeld als basisbemesting in het voorjaar. Ook dan blijft met mate gebruiken verstandig, omdat kippenmest relatief rijk is aan fosfaat. |
Bronnen
- https://www.tuinadvies.be/tuininfo/tuinonderhoud-kalender/bodem-bemesting/kippenmest-composteren/
- https://www.tuincentrum-onings.nl/06-168453-maak-van-kippenmest-gratis-turbo-voeding/
- https://research.wur.nl/en/publications/naar-een-optimaal-gebruik-van-biologische-mest-van-kippen-en-geit
- https://yardandgarden.extension.iastate.edu/how-to/using-manure-home-garden
- https://homegarden-cahnr.media.uconn.edu/wp-content/uploads/sites/3479/2022/07/foodsafetycompostfactsheet6-14.pdf