Koolplanten uitplanten: diep zetten, stevig aandrukken en meteen beschermen

Kool is een van de vaste waarden van de Nederlandse moestuin, van spitskool in de zomer tot spruitjes en boerenkool in de winter. De meeste koolsoorten zaai je eerst in potjes of een zaaibak en plant je daarna uit. Juist dat moment van uitplanten bepaalt of je jonge kolen een goede start maken. Nu de winter je tijd geeft om vooruit te plannen, zetten we de aanpak op een rij voor het komende seizoen.

Wanneer uitplanten?

Kool zaai je van maart tot juni onder glas of op een zaaibed, ongeveer 1 cm diep. Na vier tot zes weken hebben de plantjes vier tot zes echte blaadjes: dan zijn ze klaar om uit te planten. Voor een zomeroogst zaai je vroeg, voor herfst- en winterkool in mei en juni. Laat de plantjes vooraf een week afharden als ze binnen zijn opgekweekt.

De plek

Kool houdt van een zonnige plek met stevige, voedzame grond die vooraf is verrijkt met compost of goed verteerde mest. Plant kool niet elk jaar op dezelfde plek: wisselteelt helpt tegen knolvoet, een bodemziekte die jaren in de grond blijft.

Zo plant je uit

  1. Geef de plantjes vooraf water, zodat de kluit bij elkaar blijft.
  2. Plant diep: zet koolplanten iets dieper dan ze in hun potje stonden, tot aan de eerste blaadjes. Daardoor staan ze steviger en vormen ze extra wortels.
  3. Druk stevig aan. Kool wil vast in de grond staan; een losse plant waait om en vormt slecht een kop.
  4. Houd voldoende afstand: 50 tot 60 cm voor sluitkool en bloemkool, 40 tot 50 cm voor spitskool en broccoli, ongeveer 25 cm voor koolrabi.
  5. Giet goed aan en houd de grond de eerste weken vochtig.

Beschermen tegen de koolvlieg

De larven van de koolvlieg vreten gangen in de wortels, waardoor jonge planten slap gaan hangen en kunnen afsterven. De vliegjes leggen hun eitjes vlak bij de stengel, ongeveer een centimeter ervandaan. De eerste generatie, van april tot juni, doet de meeste schade aan jonge, net uitgeplante kolen. Volgens het Vlaamse onderzoekscentrum Inagro begint die eerste vlucht tegenwoordig twee weken tot een maand eerder dan tien jaar geleden.

  • Insectengaas: de meest effectieve bescherming. Leg fijnmazig gaas direct na het uitplanten over de planten en houd het er minstens vier weken op, bij veel koolvliegdruk zes tot zeven weken. Het gaas beschermt ook tegen koolwitjes, koolmot en duiven.
  • Koolkraag: een schijfje karton of kunststof rond de voet van de stengel. De vlieg kan haar eitjes dan niet bij de stengel leggen. Een kraag houdt bovendien onkruid weg en de grond eronder vochtig. Je knipt hem eenvoudig zelf uit karton.
  • Water geven bij droogte: koolvliegen leggen het liefst eitjes op droge grond.
  • Aanaarden: door grond tegen de stengel te schuiven vormt de plant nieuwe wortels en herstelt hij beter van een aantasting.

Ruim na de oogst de wortelresten op, want de poppen overwinteren in de grond.

Na het uitplanten

Geef een paar weken na het planten wat extra organische mest, maar niet te veel. Controleer regelmatig de onderkant van de bladeren op gele eitjes van het koolwitje en haal ze weg. Raap slakken 's avonds weg rond de jonge plantjes.

Veelgestelde vragen

Vraag Antwoord
Wanneer plant je koolplanten uit? Na vier tot zes weken hebben de plantjes vier tot zes echte blaadjes: dan zijn ze klaar om uit te planten. Voor een zomeroogst zaai je vroeg, voor herfst- en winterkool in mei en juni. Laat de plantjes vooraf een week afharden als ze binnen zijn opgekweekt.
Hoe diep plant je kool uit? Zet koolplanten iets dieper dan ze in hun potje stonden, tot aan de eerste blaadjes, en druk stevig aan. Daardoor staan ze steviger en vormen ze extra wortels; een losse plant waait om en vormt slecht een kop.
Hoe bescherm je jonge kool tegen de koolvlieg? De meest effectieve bescherming is fijnmazig insectengaas, direct na het uitplanten, minstens vier weken, bij veel koolvliegdruk zes tot zeven weken. Een koolkraag van karton of kunststof rond de voet van de stengel voorkomt dat de vlieg eitjes bij de stengel legt.
Hoeveel afstand houd je tussen koolplanten? Houd 50 tot 60 cm aan voor sluitkool en bloemkool, 40 tot 50 cm voor spitskool en broccoli, en ongeveer 25 cm voor koolrabi.
Waarom mag je kool niet elk jaar op dezelfde plek zetten? Wisselteelt helpt tegen knolvoet, een bodemziekte die jaren in de grond blijft. Ruim na de oogst ook de wortelresten op, want de poppen van de koolvlieg overwinteren in de grond.

Bronnen