Spruitkool oogsten: van onder naar boven, en liefst na een koude nacht

Spruitjes zijn hét voorbeeld van een groente die beter wordt van kou. November en december zijn de maanden waarin de meeste rassen volop te plukken zijn, en late rassen gaan door tot in februari of maart. Met een paar eenvoudige gewoonten oogst je wekenlang van dezelfde plant en voorkom je dat de spruitjes los en bitter worden.

Waarom vorst de smaak verbetert

Als het kouder wordt, zet de plant een deel van zijn zetmeel om in suikers. Die suikers verlagen het vriespunt van het celvocht en beschermen zo tegen bevriezing. Voor ons is het prettige gevolg dat de spruitjes zoeter en minder bitter smaken. Hetzelfde zie je bij boerenkool en pastinaak. Veel moestuiniers wachten daarom met de grote oogst tot er een paar koude nachten zijn geweest.

Vroege, middelvroege en late rassen

  • Vroege rassen oogst je vanaf september of oktober. Ze zijn minder winterhard, dus oogst ze voor de echte winter.
  • Middelvroege rassen zijn in november en december op hun best.
  • Late rassen staan van december tot in maart en kunnen matige vorst goed verdragen.

Oude rassen zoals de Groninger geven een lange oogst, maar de spruiten worden niet allemaal tegelijk dik. Moderne F1-rassen leveren gelijkmatigere, vaste spruitjes.

Wanneer pluk je?

Pluk als de spruitjes 2 tot 3 centimeter groot zijn en nog stevig en gesloten. Laat je ze te lang hangen, dan gaan ze open, worden ze losser en smaken ze minder fijn. Losse spruitjes zijn niet verloren; ze zijn prima voor stamppot of soep.

Zo oogst je

Begin onderaan de stengel. Daar zitten de oudste spruitjes, en ze hangen het dichtst bij de vochtige grond. Breek ze met een korte duw naar beneden af of snijd ze met een scherp mesje los. De spruitjes hoger op de stengel krijgen zo de kans om tijdens zachtere periodes nog wat aan te dikken. Pluk een paar keer per week wat je nodig hebt.

Haal tegelijk geel blad en rotte spruitjes weg. Dat geeft lucht en beperkt schimmel. Aan het eind van het seizoen kun je de hele stengel afsnijden; aan de stengel blijven de spruitjes in een koele schuur nog een week of twee goed. Vergeet het kopje bovenaan niet: dat eet je als een soort boerenkool.

Bevroren spruitjes en strenge vorst

Pluk spruitjes liever niet terwijl ze bevroren zijn. Het weefsel is dan kwetsbaar en kan na het ontdooien papperig worden. Wacht tot ze in de loop van de dag vanzelf ontdooid zijn.

Lichte tot matige vorst is geen probleem. Wordt er strenge vorst verwacht, rond de min tien of meerdere dagen achter elkaar flink vriezen, dan heb je twee opties: dek de planten af met vliesdoek of oogst alle spruitjes die bruikbaar zijn.

Bewaren

Harde, gesloten spruitjes blijven ongeveer een week goed in de groentela van de koelkast; losse spruitjes een dag of drie. Voor de lange termijn blancheer je ze een paar minuten en vries je ze in. Zo kun je tot ongeveer een jaar later nog van je oogst genieten.

Vooruitkijken naar volgend jaar

Wil je volgend jaar weer spruitjes, zaai dan van maart tot begin mei in potjes en plant in mei of juni uit, 60 tot 75 centimeter uit elkaar, op een zonnige plek met stevige, voedzame grond. Druk de grond goed aan, aard de stengel wat aan en geef hoge planten een steunstok. Insectengaas houdt koolvlieg en rupsen weg. Zet spruitkool niet op een plek waar het jaar ervoor kool of radijs stond, om knolvoet te voorkomen. Droogte in de zomer geeft kleine, losse spruitjes, dus geef in juli en augustus water als het droog is.

Veelgestelde vragen

Vraag Antwoord
Worden spruitjes zoeter na vorst? Ja. Als het kouder wordt, zet de plant een deel van zijn zetmeel om in suikers. Daardoor smaken de spruitjes zoeter en minder bitter. Veel moestuiniers wachten daarom met de grote oogst tot er een paar koude nachten zijn geweest.
Hoe oogst je spruitkool? Begin onderaan de stengel, waar de oudste spruitjes zitten. Breek ze met een korte duw naar beneden af of snijd ze met een scherp mesje los. De spruitjes hoger op de stengel kunnen tijdens zachtere periodes nog wat aankdikken.
Wanneer zijn spruitjes oogstrijp? Pluk als de spruitjes 2 tot 3 centimeter groot zijn en nog stevig en gesloten. Laat je ze te lang hangen, dan gaan ze open, worden ze losser en smaken ze minder fijn.
Mag je spruitjes plukken als ze bevroren zijn? Liever niet. Het weefsel is dan kwetsbaar en kan na het ontdooien papperig worden. Wacht tot ze in de loop van de dag vanzelf ontdooid zijn.
Hoe lang kun je spruitjes bewaren? Harde, gesloten spruitjes blijven ongeveer een week goed in de groentela van de koelkast; losse spruitjes een dag of drie. Voor de lange termijn blancheer je ze een paar minuten en vries je ze in.

Bronnen