Winterprei oogsten en bewaren: zo blijf je tot maart plukken

Winterprei is een van de makkelijkste groenten voor de koude maanden. Je hoeft hem niet in één keer binnen te halen: hij blijft gewoon in het bed staan en je haalt eruit wat je die week nodig hebt. Van november tot in maart is er zo vrijwel altijd iets voor de soep of stamppot. Toch loont het om te weten hoe je de stengels heel uit de grond krijgt en wat je doet als het flink gaat vriezen.

Herken je winterprei

Er zijn grofweg drie groepen. Zomerprei is lang, lichtgroen en kan niet tegen vorst. Herfstprei zit ertussenin. Winterprei is korter, steviger en heeft blauwgroen blad. Alleen die laatste groep is gemaakt om de hele winter buiten te staan. Heb je zomer- of herfstprei, oogst die dan voor de echte vorst.

Wil je volgend jaar opnieuw winterprei, dan zaai je in april of mei en plant je in juni of juli uit. Zet de plantjes van potloodsdikte in gaten van ongeveer 15 centimeter diep, 15 centimeter uit elkaar, en giet de gaten vol water.

Wanneer is prei oogstrijp?

Een prei is klaar als de schacht bij de grond ongeveer 2 tot 4 centimeter dik is en het witte deel stevig en lang. Wacht je langer, dan wordt hij wat dikker, maar winterprei groeit in de koudste maanden nauwelijks door. Spreid de oogst dus over het seizoen.

Oogsten zonder te breken

Prei zit vast met een flink wortelgestel. Wie zomaar aan de stengel trekt, houdt vaak alleen het bovenste deel in de hand.

  1. Steek een spitvork of riek op 10 tot 15 centimeter naast de prei diep in de grond.
  2. Wrik de aarde voorzichtig omhoog zodat de wortels loskomen.
  3. Pak de prei laag vast, vlak boven de grond, en trek hem recht omhoog.
  4. Schud of klop de aarde eraf, maar laat de wortels zitten als je de prei nog even bewaart.
  5. Haal alleen vieze of beschadigde buitenbladeren weg. Snijd wortels en blad pas bij in de keuken.

Oogst bij voorkeur op een dag dat de grond niet bevroren is. In bevroren grond breken de stengels sneller en is het rooien zwaar werk.

Verzorging tijdens de winter

Winterprei vraagt weinig, maar volledig vergeten is ook niet slim. Langdurig natte grond kan wortelrot veroorzaken, vooral op zware klei. Loop zo weinig mogelijk over het bed en voorkom dat er plassen blijven staan. Voldoende ruimte tussen de planten helpt schimmels te beperken.

Sneeuw die lang blijft liggen, kan bladeren laten knakken. Meestal is dat geen probleem, maar haal rottend blad wel weg.

Wat te doen bij strenge vorst

Winterprei kan behoorlijk wat kou hebben, al verschilt dat per ras. Het grootste probleem bij vorst is vaak niet de plant, maar de grond: die bevriest zo hard dat je er niet meer bij kunt. Een laag stro of blad tussen de rijen houdt de bodem langer open. Laat het blad van de prei zelf vrij, zodat er geen vocht tussen de bladeren blijft hangen.

In de beroepsteelt dekken telers oogstrijpe prei af als er nachten onder ongeveer -5 graden worden voorspeld, omdat de schade bij zware vorst groot kan zijn. Thuis kun je bij zo'n voorspelling vliesdoek gebruiken, zonder gaten of scheuren. Haal het weer weg zodra het zachter wordt; onder een vochtig afdekdoek krijgen ziekten als roest juist een kans.

Een voorraad binnen halen

Wordt een lange vorstperiode verwacht, haal dan vooraf een voorraad uit de grond. De bekendste methode is inkuilen: zet de prei rechtop in een bak met licht vochtig zand, met de wortels en het onderste deel bedekt en het groen erboven. In een koele, donkere schuur of kelder blijft hij zo weken goed. Het zand moet vochtig zijn, niet nat.

Voor korte tijd kan ongewassen prei een tot twee weken in de groentela van de koelkast. Invriezen gaat ook: was de prei, snijd hem in ringen en vries hem in, eventueel na kort blancheren. Was prei die je wilt bewaren niet vooraf; aarde en een intacte plant houden hem langer vers.

Veelgestelde vragen

Vraag Antwoord
Hoe herken je winterprei? Winterprei is korter, steviger en heeft blauwgroen blad. Zomerprei is lang, lichtgroen en kan niet tegen vorst; herfstprei zit ertussenin. Alleen winterprei is gemaakt om de hele winter buiten te staan.
Hoe oogst je prei zonder dat de stengel afbreekt? Steek een spitvork of riek op 10 tot 15 centimeter naast de prei diep in de grond, wrik de aarde los en pak de prei laag vast, vlak boven de grond, om hem recht omhoog te trekken. Wie zomaar aan de stengel trekt, houdt vaak alleen het bovenste deel in de hand.
Kun je winterprei in de grond laten staan tot maart? Ja, winterprei blijft gewoon in het bed staan en je haalt eruit wat je die week nodig hebt. Van november tot in maart is er zo vrijwel altijd iets te oogsten, zolang je bij voorkeur rooit op een dag dat de grond niet bevroren is.
Wat doe je met winterprei bij strenge vorst? Een laag stro of blad tussen de rijen houdt de bodem langer open, zodat je erbij kunt. Wordt een lange vorstperiode verwacht, haal dan vooraf een voorraad uit de grond en kuil die in in licht vochtig zand.
Hoe bewaar je geoogste prei? Zet de prei rechtop in een bak met licht vochtig zand, met de wortels en het onderste deel bedekt; in een koele, donkere schuur of kelder blijft hij zo weken goed. Voor korte tijd kan ongewassen prei een tot twee weken in de groentela van de koelkast.

Bronnen